Physical Address
304 North Cardinal St.
Dorchester Center, MA 02124
Mình còn nhớ vào đợt tháng 9 năm ngoái, khi mới có suy nghĩ về việc xây dựng dự án này, mình đã có rất nhiều trăn trở, phân vân về việc liệu có nên bắt đầu.
Mình đứng trước dự án này với một sự do dự điển hình: Quá tải. Lúc đó, mình sợ không đủ thời gian để đầu tư một cách tử tế. Vốn là dân Product, thế giới của mình xoay quanh specs (các yêu cầu) cho sản phẩm, nghiên cứu thị trường và những bảng tính Excel khô khan hơn là những dòng blog bay bổng. Mình coi viết lách là một rào cản tốn kém thời gian.
Nhưng rồi mình vẫn quyết tâm bắt đầu.
Hiện tại, dự án này đã đi được 3 tuần. Vẫn theo đúng tiến độ mình đã đặt ra. Không phải vì công việc của mình ít đi. Thứ thay đổi duy nhất chính là nhận thức của mình về sự bận rộn.
Chắc bạn cũng từng nghe, phần lớn những khổ đau và chịu đựng trong cuộc đời của bạn thực chất đến từ những tấm bi kịch do chúng ta gầy dựng nên. Mỗi chúng ta đều là những vị đạo diễn tài ba của chính bi kịch đời mình. Chúng ta tự chỉ đạo cameraman chuyển cảnh, chủ động “zoom” cận vào những áp lực, rồi phóng đại những chi tiết nhỏ nhặt khiến hiện thực trở nên drama và u ám hơn mức cần thiết. Trong khi, não bộ chúng ta vốn có một khuyết điểm bẩm sinh là luôn ưu tiên sự chú ý cho những điều tiêu cực.
Nếu như hiện tại, bạn cũng đang cảm thấy mình ở trạng thái quá tải, hãy tin rằng, chỉ một số thay đổi về mặt nhận thức sẽ giúp bạn thoát ra khỏi bộ phim dài tập đầy màu sắc u ám ngay thôi.
Nếu bạn đang thấy mình kẹt trong một bộ phim quá tải dài tập, hãy nhớ rằng bạn hoàn toàn có quyền đổi kịch bản. Dưới đây là những lầm tưởng đang âm thầm ăn mòn tâm trí, khiến bạn luôn thấy mình ngập đầu dù thực tế có thể không đến mức đó:
Suy nghĩ sai lầm 1: Tôi không có đủ thời gian
Bạn có thường nghĩ như vậy không? Mình xin phép giơ tay trước. Câu này trước đây mình rất hay nói với bản thân.
Khi nhìn vào những bạn bè đã lập gia đình, mình đã rất thắc mắc tại sao họ có thể sắp xếp thời gian để chăm sóc con cái và vẫn đảm bảo những công việc thường ngày. Trong khi, trước khi lập gia đình, tất cả bọn họ đều bảo “không có thời gian” để làm việc này, việc kia.
Sau này khi tìm hiểu nhiều hơn về bản chất của thời gian, mình mới hiểu được: thời gian không hề tuyệt đối như chúng ta vẫn nghĩ. Thật vậy. Nhờ vào nhiều công trình nghiên cứu của các thiên tài vật lý, giờ đây chúng ta có thể dõng dạc tuyên bố, thời gian chỉ là một khái niệm tương đối, và nó hoàn toàn…có giãn.
Trong Thuyết Tương đối, Einstein chứng minh rằng thời gian có thể co giãn. Nó trôi chậm hơn khi bạn di chuyển rất nhanh, và cũng chậm hơn khi bạn ở trong một trường hấp dẫn mạnh. Cụ thể ông đã chỉ ra:
Tốc độ càng nhanh, thời gian trôi càng chậm: Khi một vật thể di chuyển với vận tốc càng gần tốc độ ánh sáng (300,000$ km/s), thời gian đối với vật thể đó sẽ trôi chậm lại so với một người quan sát đứng yên. Đó là vì sao, trong vũ trụ DC, dưới góc nhìn của nhân vật The Flash, mọi cảnh vật dường như chậm lại.
Chỗ này Em yêu khoa học chút thôi, chi tiết ra sao thì bạn tự tìm hiểu thêm nhé.
Có thể hiểu đơn giản là: Việc bạn nghĩ mình không có thời gian cũng chỉ là một ảo tưởng.
Ví dụ, bạn nghĩ mình không có thời gian để đọc hết cuốn sách còn đang dang dở. Tuy nhiên, ngay tối hôm đó bạn lại có thể ngồi lướt Tiktok tận 2 tiếng đồng hồ mà không hề hay biết.
Hoặc có những ngày bạn làm việc từ sáng đến tối, nhưng cảm giác như chẳng kịp làm gì. Ngược lại, cũng có ngày chỉ làm vài việc quan trọng nhưng lại thấy thời gian “rất dài”. Số giờ giống nhau, nhưng trải nghiệm về thời gian hoàn toàn khác nhau, phụ thuộc vào mức độ tập trung và cảm xúc của bạn.
Vậy thì để giải quyết lầm tưởng này, đây là một số cách mình đã áp dụng để hack não bản thân.
Chọn ưu tiên công việc
Một trong những ảo tưởng phổ biến nhất là nghĩ rằng mình cần làm tất cả mọi thứ. Thực tế, mỗi ngày bạn chỉ có đủ năng lượng để làm một vài việc thực sự quan trọng. Phần còn lại là thứ “nên làm”, “có thì tốt”, hoặc đơn giản là việc của người khác nhưng bạn vô thức gánh về mình.
Đổi “Không có thời gian” thành “Không ưu tiên”.
Chọn ưu tiên không phải là kỹ năng sắp xếp công việc, mà là kỹ năng chấp nhận đánh đổi. Khi bạn chọn làm việc A, bạn đang chủ động bỏ qua B, C và D. Ít nhất là trong ngày hôm đó.
Điều này có thể gây khó chịu, vì nó buộc bạn đối mặt với sự thật rằng thời gian và năng lượng của mình có giới hạn. Nhưng chính sự rõ ràng này mới giải phóng bạn. Khi một việc đã được đặt vào nhóm “ưu tiên”, não bạn ngừng tranh cãi, ngừng do dự. Bạn không còn phải tự hỏi “làm cái gì trước bây giờ?” – vì câu trả lời luôn có sẵn.
Ưu tiên không giúp bạn làm được nhiều hơn. Nó giúp bạn không lãng phí năng lượng cho những quyết định lặp đi lặp lại.
Bạn có thể tìm hiểu về Ma trận Eisenhower, nó là phương pháp thường dùng để quản lý công việc. Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể áp dụng nó để sắp xếp lại mọi khía cạnh trong cuộc sống chứ không riêng gì công sở. (Mình sẽ có một bài viết về chủ đề này sau).
Loại bỏ nhiễu khỏi khung giờ vàng
Chúng ta thường nghĩ rằng chỉ mất vài giây để liếc qua một tin nhắn vừa đến, nhưng cái giá phải trả đắt hơn bạn tưởng nhiều. Theo một nghiên cứu nổi tiếng của Giáo sư Gloria Mark từ Đại học California, Irvine, khi bị ngắt quãng, não bộ của chúng ta phải gánh chịu sự tăng vọt về mức độ stress và áp lực tâm lý.
Đó chính là “chi phí chuyển đổi” cực kỳ tốn kém. Vì vậy, để tối ưu hóa sự tập trung, bạn có thể thực hiện hai chiến thuật như sau:
Chiến thuật “Bảo vệ đỉnh”: Tắt mọi thông báo, và không cầm điện thoại vào khung giờ vàng để tận dụng tối đa nhịp tập trung tự nhiên mà không gây stress cho não bộ.
Từ 10:00 đến 12:00 giờ: Đây là lúc biểu đồ Focused – tập trung bắt đầu leo dốc mạnh mẽ. Từ 14:00 đến 16:00 giờ: Dữ liệu cho thấy đây là thời điểm con người đạt đỉnh cao nhất về sự tập trung và ít cảm thấy buồn chán nhất trong ngày. Đặc biệt, khoảng 3 giờ chiều là lúc lượng truy cập vào các trang giải trí (Facebook, TikTok) ở mức thấp nhất.
Chiến thuật “Xử lý đáy”: Vào lúc 13:00, thay vì ép mình làm việc khó (dẫn đến lướt TikTok vô độ vì chán), hãy chủ động chọn làm các việc Rote – lặp đi lặp lại (nhập liệu, dọn dẹp phòng…) để giữ đà làm việc.
Dữ liệu về mức độ tập trung mà chúng ta vừa thảo luận không phải là những con số ngẫu nhiên, chúng được đúc kết từ nghiên cứu của Giáo sư Gloria Mark công bố năm 2014.
Khi mình khi đối chiếu với biểu đồ từ báo cáo Microsoft Work Trend Index 2025 (hình bên dưới), xu hướng này gần như không hề thay đổi sau hơn một thập kỷ.
Mặc dù thế giới ngày càng “phẳng” hơn và khái niệm Triple Peak Day (Ngày ba đỉnh cao) đã xuất hiện để phản ánh việc mọi người làm thêm vào ban đêm, nhưng hai “đỉnh vàng” tập trung chính trong ngày vẫn vậy.
Tất nhiên, những thống kê này dựa trên số đông, nhưng bạn hoàn toàn có thể tự quan sát bản thân để tìm ra nhịp điệu riêng cho sự tập trung trong ngày của mình.
Dù khung giờ vàng của bạn rơi vào lúc nào, mấu chốt vẫn là loại bỏ mọi nhiễu loạn trong khung giờ vàng. Hãy bảo vệ những “đỉnh cao tập trung” của mình bằng sự quyết liệt nhất, vì đó là lúc bạn có hiệu suất xử lý mọi việc tốt nhất.
Suy nghĩ sai lầm 2: Tôi có quá nhiều việc, không làm nổi.
Hãy thử nhớ lại lần gần nhất bạn ngồi cùng bạn bè. Có phải kịch bản thường thấy là: Ai đó đã than vãn “Dạo này nhiều việc quá.”
Ồ đoán xem, người đó có thể là chính bạn 😀
Từng lời nói ra mang một năng lượng cực kỳ mạnh mẽ có thể thay đổi thực tại.
Không phải ngẫu nhiên mà các mô hình bán hàng đa cấp luôn bắt đội ngũ hô hào khẩu hiệu “Tôi làm được”, “Tôi sẽ có 10 tỷ”.
Dù phương pháp này đôi khi giống như đàn gảy tai trâu vì chúng ta chỉ đang nghe (hear – tiếp nhận âm thanh) chứ chưa thực sự lắng nghe (listen – có sự suy ngẫm), nhưng nó dựa trên hiệu ứng tự kỷ ám thị trong tâm lý học: Ngôn từ bạn chọn sẽ định hình nên tinh thần của bạn.
Vì vậy, bước đầu tiên để bớt quá tải không phải là lên lịch cho cuộc sống, mà là:
Học cách thôi than vãn.
Sự thật là, bạn đang rất may mắn khi có một cuộc sống được lấp đầy bởi những hoạt động, dự án và những công việc có ý nghĩa.
Hãy thử nghĩ xem: nếu tất cả những thứ “bận rộn” hiện tại đột ngột rời đi, có thể bạn sẽ thấy hân hoan được vài hôm, mình nghĩ cùng lắm là vài tuần. Nhưng rồi sau đó, bạn sẽ sớm thấy chán ngấy cái sự trống trải của 24 giờ trôi qua mà không có mục tiêu, không có sự kết nối, không có giá trị nào được tạo ra.
Liệu bạn có muốn một cuộc sống tẻ nhạt như vậy?
Vì thế, thay vì nhăn nhó trước một lịch trình dày đặc, hãy học cách hít thở thật sâu, mỉm cười và tận hưởng sự “bận rộn có kế hoạch” này. Mỗi đầu việc trong danh sách của bạn thực chất là một sợi dây kết nối bạn với thế giới, là cơ hội để bạn rèn luyện và phát triển bản thân mình.
Hãy sống và làm việc trong tâm thế hân hoan. Hãy biết ơn vì còn đủ sức khỏe để cống hiến, đủ trí tuệ để giải quyết vấn đề và đủ sự tin tưởng từ người khác để được giao phó trách nhiệm.
Tiếp theo, bạn hãy chia nhỏ việc cần làm
Não bộ con người không sợ làm việc. Nó chỉ sợ những thứ mơ hồ và quá lớn. Cùng một lúc bạn ép bản thân phải xử lý một khối lượng công việc khổng lồ thì nó sẽ bỏ chạy ngay.
Khi bạn nhìn vào một đầu việc như “đọc xong cuốn sách”, “viết xong bài này”, hay “lên kế hoạch tài chính”, não không thấy điểm bắt đầu ở đâu cả. Nó chỉ thấy một khối mờ mịt, kéo dài, tốn năng lượng. Và phản xạ tự nhiên là né tránh.
Chia nhỏ việc cần làm để tạo ra một điểm khởi động an toàn.
Thay vì đặt mục tiêu “đọc xong cuốn sách”, thì hãy bắt đầu bằng việc “đọc 5 trang”.
Thay vì tự nhủ “cuối tuần rảnh sẽ dọn nhà một thể”, thì hãy nghĩ mình sẽ “dọn đúng một góc bàn”.
Thay vì thấy áp lực phải “quản lý lại toàn bộ chi tiêu”, thì hãy “mở app và ghi lại đúng một khoản đã tiêu hôm nay.”
Những bước nhỏ này đánh lừa được cơ chế phòng vệ của não, khiến nó chấp nhận bắt đầu. Điều thú vị là, một khi đã bắt đầu, bạn thường làm được nhiều hơn dự tính. Không phải vì bạn có thêm thời gian, mà vì sức ì ban đầu đã biến mất.
Chia nhỏ việc cần làm không khiến bạn trở nên kỷ luật hơn ngay lập tức. Nhưng nó khiến việc bắt đầu trở nên đủ dễ dàng để bạn thực hiện.
Cuối cùng, hãy trao quyền
Nói “trao quyền” nghe cho nó sang miệng chút, ý của mình là: Hãy học cách nhờ vả.
Đừng cố hành hạ một tâm trí đang kiệt quệ và bắt nó phải tập trung cao độ. Cái kiểu ép uổng đó chẳng khác nào đi bảo một người đã nhịn đói ba ngày rằng: “Hãy dùng ý chí để tưởng tượng mình đang ăn buffet năm sao, sẽ no thôi!”. Có lẽ trừ khi bạn là bậc thầy thôi miên, còn không thì…làm gì có chuyện đó. Bạn cần một sức khỏe tốt và tinh thần sảng khoái. Điều này sẽ không có được nếu bạn cứ ôm đồm mọi việc.
Sự thật là, bạn không thể cân cả thế giới. Nếu cứ cố chấp kiểm soát mọi thứ, cái bạn nhận được không phải là danh hiệu “nhân viên xuất sắc” hay ngôi vị “sếp của năm” mà là một combo: sức khỏe đi xuống và đứt gãy mối quan hệ.
Khi bạn dùng 200% công suất cho những việc không tên, bạn sẽ chẳng còn lấy 1% kiên nhẫn cho người thân. Bạn cáu gắt với bạn đời, cha mẹ, bạn bỏ quên con cái, và biến những cuộc trò chuyện bạn bè thành những buổi than thở. Đó không phải là sống, đó là “tồn tại trong sự quá tải”. Những sợi tóc sẽ bạc sớm đến mức bạn sắp phải vào hàng với các cụ.
Hãy học cách buông bỏ sự kiểm soát tuyệt đối để giải phóng chính mình.
Những cách để trao quyền?
Hãy dũng cảm liệt kê những việc bạn ghét cay ghét đắng, những việc bạn làm dở tệ, hoặc những thứ vô tri đang ngốn sạch quỹ thời gian quý báu. Sau đó, hãy tìm cách sang tên đổi chủ chúng ngay lập tức:
- Huy động người thân: Đừng ngại phải nhờ vả. Đôi khi họ rất sẵn lòng giúp, chỉ là họ đang chờ bạn mở lời thôi.
- Thuê ngoài: Ví dụ, chỉ cần thuê ai đó 2 tiếng mỗi tuần để dọn dẹp nhà cửa, bạn có thể tập trung cho những việc quan trọng cần làm.
- Tự động hóa: Chúng ta đang sống ở kỷ nguyên AI, vậy nên thay vì lo lắng các em ấy cướp mất việc làm, hãy học cách… đẩy những công việc không quan trọng cho nó.
- Trao quyền cho sọt rác: Một danh sách công việc quá tải cũng giống như một cái tủ quần áo đầy ắp những món đồ 10 năm không mặc, chúng chỉ làm bạn rối mắt. Hãy dũng cảm loại bỏ những thứ không còn tạo ra giá trị.
Đôi khi, việc bạn ôm đồm không khiến bạn trông có vẻ quyền lực hơn, mà chỉ khiến bạn trở nên kiệt quệ. Một khi bạn dũng cảm nói “Tôi cần giúp đỡ”, vũ trụ và cả những người xung quanh mới có cơ hội để chìa tay ra với bạn. Đừng tự đóng sầm cánh cửa của chính mình bằng hai chữ “Tôi ổn”.
Suy cho cùng, thời gian là tài nguyên công bằng nhất mà chúng ta có, nhưng cách chúng ta sử dụng nó sẽ tạo nên sự khác biệt giữa một người thành công thong dong và một người bận rộn đến kiệt quệ.
